U privredi postoji veliki broj problema, koje je potrebno hitno rješavati i brzo stvarati poslovni ambijent koji će biti povoljan za razvoj održivih preduzeća kazala je u intervjuu Pobjedi predsjednica Unije poslodavaca Svetlana Vuksanović.

-Iako podaci pokazuju da je 2015. obilježena ekonomskim rastom, da je broj preduzeća porastao za 10,2 odsto, stvarna slika privrede je drugačija. Samo podatak da je na kraju februara 2016. bilo 15.000 preduzeća u blokadi govori da je situacija alarmantna rekla je Vuksanović za Pobjedu. Ona ističe da su mala i srednja preduzeća okosnica razvoja svake ekonomije.

-Bez zdrave privrede nema razvijene ekonomije, a bez zadovoljnih radnika nema razvijenih preduzeća rekla je Vuksanović.

POBJEDA: Jedan od ciljeva UPCG je poboljšanje poslovnog ambijenta. Koje ste projekte, u ovih pet mjesceci, realizovali na tom planu?

VUKSANOVIĆ: Najvažnija je bila kampanja "Bez barijera. Da posao ne stoji! koja je dio projekta "Uprava po mjeri građana i biznisa, a koju sprovodi UNDP u Crnoj Gori u saradnji sa Ministarstvom finansija, uz podršku Britanske ambasade u Podgorici i drugih partnera, uključujući UPCG. Tokom kampanje od novembra 2015. do marta 2016. godine privrednici su prijavili 124 barijere, koje su svrstane u 8 kategorija, a obuhvataju neadekvatnu zakonsku regulativu, visoke takse, neefikasnu administraciju, finansijska ograničenja u pokretanju i vođenju biznisa, različita ograničenja u poslovanju, sivu ekonomiju, neadekvatnu inspekcijsku kontrolu i komplikovane i nejasne procedure.

POBJEDA: Koje projekte planirate da realizujete do kraja godine ?

VUKSANOVIĆ: Kreiranje tri poziciona dokumenta koja će obraditi: pristup finansijskim sredstvima, nesklad između obrazovnog sistema i potreba tržišta rada i postojanje korupcije. U sklopu istog projekta, finansiranog od Međunarodne organizacije rada, u 2015. kreirana su dva poziciona dokumenta koja se odnose na neformalnu ekonomiju i regulatorni okvir. Ova tri dokumenta daće pregled stanja, ukazati na probleme ali i dati preporuke za njihovo prevazilaženje. U cilju dodatne edukacije i podrške privrednicima, projekat ,,Poreski karavan koji se implementira sa Poreskom upravom će biti nastavljen. Biće održano više edukativnih skupova na Primorju, sa ciljem da se otklone nedoumice vezane za poresku politiku prije početka turističke sezone. Poreski karavan će se održati u Kotoru 10. maja ove godine, Tivtu 17. maja i Herceg Novom 24. maja. Realizovaćemo i niz projekata koji se odnose na jačanje socijalnog dijaloga, među kojima je regionalni projekat koji finansira EU ,,Jačanje socijalnog dijalog u zemljama Zapadnog Balkana čiji je nosilac UPCG a kao partneri učestvuju poslodavačke organizacije iz Albanije, Bosne i Hercegovine, Makedonije i Srbije. Cilj je da se kroz razmjenu iskustava, dodatnih edukacija te primjera prakse iz zemalja EU ojačaju kapaciteti socijalnih partnera, te socijalni dijalog na nacionalnom i lokalnom nivou.

POBJEDA: Na šta su se poslodavci najviše žalili u ovoj godini ?

VUKSANOVIĆ: Poslodavci ukazuju na nestabilan i nepredvidljiv regulatorni okvir, slabu naplatu potraživanja i veliki dug državnih organa prema privredi, brojne fiskalitete i parafiskalne namete, neujednačenu praksu u postupanju upravnih i sudskih organa (naročito inspekcijskih što stvara revolt i nezadovoljstvo privrednika), neefikasne i problematične postupke javnih nabavki, neodmjerenu kaznenu politiku koja ne uzima u obzir težinu prekršaja i ekonomsku snagu obveznika, izraženu sivu ekonomijau, otežan pristup finansijskim sredstvima, previsoka opterećenja na zarade, nelojalnu konkurenciju... Već duži niz godina problem je neefikasnost državne administracije, koju prema velikom broju istraživanja, više od 65 odsto privrede vidi kao glavnu barijeru za obavljanje poslovanja. UPCG je kroz brojna istraživanja, sve ovo pretočila u pet najvećih problema sa kojima se susreću privrednici: regulatorni okvir, pristup finansijama, neformalna ekonomija, korupcija i nesklad između sistema obrazovanja i potreba tržišta rada.

POBJEDA: Od osnivanja UPCG poslodavci se žale na visoke kamate i skupe kredite. Da li se nešto promijenilo na tom planu?

VUKSANOVIĆ: Kako je većina istraživanja pokazala, 96 odsto preduzeća u Crnoj Gori je istaklo da postoji problem u pristupu finansijama dok 98 odsto poslodavaca smatra da su kamatne stope visoke i neusklađene sa očekivanjima privrede. Ovo stanje je skoro isto od osnivanja UPCG. I pristup finansijama, privreda navodi kao veliki problem i barijeru za poslovanje u Crnoj Gori. Ipak, prošle i ove godine nam daju pozitivne signale po pitanju kreditiranja privrede te uslova za finansiranje. Raduje podatak Centralne banke da su prosječne efektivne kamate za privredu, u prva tri mjeseca iznosile 7,34 odsto što je prvi put od osnivanja UPCG da se prosječna kamatna stopa spustila na nivo ispod osam odsto. Samo poređenja radi, prosječne efektivne kamate privredi su iznosile 9,21 odsto u 2012, 8,94 odsto u 2013. i 8,82 odsto u 2014. Takođe, posljednji period karakteriše bolja komunikacija između finansijskih institucija i privrednih subjekata, te su nerijetki slučajevi postizanja individualnih aranžmana. Veoma raduje poboljšanje komunikacije između finansijskih institucija i privrede jer je i to bio jedan od problema prepoznat od strane privrednika. Neophodno je i dalje raditi na poboljšanju uslova finansiranja preduzeća, posebno malih i početnika u biznisu. Gledano iz ugla finansijskih institucija, jasno je da kreditiranje privrede predstavlja veoma značajnu stavku u nj ihovom poslovanju, te imajući u vidu rastuću likvidnost bankarskog sektora, za očekivati je dalju fleksibilnost uslova za dobijanje finansijskih sredstava, što će u značajnoj mjeri doprinijeti pozitivnim kretanjima u privredi, ali i njihovom rastu i razvoju.

Isplatom "na ruke" treba da se bave nadležni.

POBJEDA: Zaposleni često optužuju poslodavce da isplaćivanjem jednog dijela plate ,,na ruke izbjegavaju svoje obaveze prema državi i njima. Koliko je taj problem rasprostranjen i kako ga riješiti?

VUKSANOVIĆ: Za rješavanje ovog problema, zaduženi su državni organi koji bi trebali da rade svoj posao. Svima je jasno da se produktivnost ne može graditi na osnovama nepoštovanja prava radnika koji predstavljaju najvažniji resurs bilo kog preduzeća, bez obzira da li je njegov vlasnik privatnik ili država. Zato treba istrajavati na punoj primjeni mehanizama koji već postoje, a u rukama su nadležnih institucija (inspekcija), te pozivati na punu odgovornost poslodavce, radnike i državne organe. UPCG nema podatke o rasprostranjenosti ovog problema imajući u vidu da je članstvo u UPCG dobrovoljno te preduzeća ne dostavljaju podatke ove vrste

Socijalni dijalog treba razvijati.

POBJEDA: Kako ste zadovoljni socijalnim dijalogom UPCG, Vlade i Sindikata?

VUKSANOVIĆ: U posljednjih nekoliko godina kultura socijalnog dijaloga u Crnoj Gori je zabilježila pozitivne pomake, te se stanje u ovoj oblasti, na nacionalnom nivou, uzima kao primjer dobre prakse u regionu. Ipak i dalje postoji veliki broj otvorenih pitanja. I dalje je prisutan problem ne konsultovanja socijalnih partnera prilikom donošenja određenih zakonskih akata koja direktno utiču na tržište rada, njihovo ne analiziranje na Socijalnom savjetu, što predstavlja grubo kršenje socijalnog dijaloga. Crna Gora još ima problem sa razvijanjem socijalnog dijaloga na granskom i na lokalnom nivou. U skoro svim lokalnim jedinicama osnovan je lokalni socijalni savjet ali se on ne saziva u zadovoljavajućoj mjeri. Naravno, postoje izuzeci, kao što je opština Bijelo Polje.

Izvor: Pobjeda (Ekonomija, str.5)